Oliwa na wierzch wypływa. Tak uczyli nas dorośli, gdy chcieli przekazać, że prawda zawsze wyjdzie na jaw, a kłamstwo „ma krótkie nogi” czyli używając innego przysłowia, kłamstwo zostanie obnażone i przegra prędzej czy później. Oliwa może służyć prawdzie bardziej konkretnie, gdy staje się paliwem dla lampy. Oliwa wreszcie jest symbolem mądrości czyli łączenia wiedzy z zawiłościami życia.
+Veni Sancte Spiritus! 32 Nd zw A 8 listopada 2026
Mdr 6,12-16; Ps 63; 1 Tes 4,13-18; Mt 25,1-13
Bracia i Siostry w Chrystusie!
Ewangelia posługuje się obrazem, aby przekazać pojęcia, których nie zobaczą oczy i nie uchwycą uszy, ale które pojmie umysł. Jezus zaprasza nas dzisiaj do zrozumienia podstawowej prawdy: życie wymaga czujności czyli rozsądnego mierzenia swoich możliwości wobec zadań i ograniczeń, wobec szans i zagrożeń. Jeśli miałbym znaleźć jedno słowo na określenie, o czym jest podana nam dziś przypowieść ewangelijna powiedziałbym: ROZTROPNOŚĆ. Starożytni Rzymianie umieszczali tę cnotę moralną bardzo wysoko w hierarchii etycznej. W kwartecie fundamentalnych cnót moralnych czyli: sprawiedliwości, umiarkowania, męstwa i roztropności ta ostatnia nazywana była „woźnicą”. Posługując się obrazem kwadrygi czyli pojazdu dwukółkowego zaprzęgniętego w cztery konie mówili starożytni: PRUDENTIA AURIGA VIRTUTUM, czyli „roztropność jest woźnicą cnót”. Taki rydwan moralny prowadził człowieka we właściwym kierunku dlatego, że cnota roztropności dominowała nad pozostałymi.
Innym imieniem roztropności jest mądrość, o czym mówi nam dzisiaj czytanie z księgi Mądrości. „O niej rozmyślać – to szczyt roztropności, a kto z jej powodu nie śpi, wnet się trosk pozbędzie”. Używanie rozumu polega bowiem na oglądzie sytuacji, znajdowaniu przesłanek do zrozumienia co się dzieje, i wywodzenia właściwych wniosków, które odpowiadają prawdzie. Rozum i prawda współpracują ze sobą i przynoszą skuteczne odkrywanie stanu faktycznego. Nadają mu również sens i cel. Mądrość ma swój początek w Bogu. Odkrywania jest dzięki prawdzie. Poetycko wyraził to autor natchniony: „[Mądrość] sama bowiem obchodzi i szuka tych, co są jej godni”. Roztropność zatem nie jest ani samą wiedzą ani samą mądrością (zasłyszanym cudzym doświadczeniem), ale jest zwieńczeniem mądrości, gotowym do działania.
Dalsza część homilii mogłaby nadal snuć refleksję o roztropności czyli mądrości w ogólności. Wszakże wobec gorszącego łamania najwyższego prawa państwowego – konstytucji RP- przez przemoc władzy wykonawczej nie wolno udawać, że nic się nie dzieje. Roztropność wymaga szczególnej czujności wobec pojęć, które w manipulacyjny sposób są odwracane. Praworządność to wierność duchowi prawa dla dobra wspólnego, a nie wprowadzanie pod osłoną sił policyjnych nowych osób, które nie mając zgodnego z konstytucją RP umocowania prawnego degradują właściwych urzędników państwowych.
Dzisiaj roztropnością jest przywołanie trzech moralnych warunków katolickiej nauki społecznej:
- Poszanowanie prawa
- Dobro wspólne ponad interes partyjny
- Odrzucenie nienawiści i kłamstwa (patrz: Katechizm Kościoła Katolickiego nr 2246).
Bądźmy jak panny roztropne, które mają oliwę czyli czujną mądrość wobec kłamstwa w życiu społecznym. Bądźmy jak panny mądre, które czekając na oblubieńca, nie dają się zwieść błyskotkom chwilowej przygody i wygody. Bądźmy jak dzieci chrześcijańskiego narodu, a dopiero potem urzędnicy, politycy czy obywatele. Bądźmy wolni od nienawiści, pamiętając, że nie obronimy nią żadnej władczy ani żadnego interesu. Tylko sprawiedliwością i miłością można budować ład w ojczyźnie. Państwo stoi na prawie i poszanowaniu prawa. Praworządność to przede wszystkim wierność chrześcijańskiemu sumieniu rozeznającemu prawo naturalne i prawo Boże, które zawsze zabezpiecza dobro wspólne małżeństwa, rodziny, narodu, osób samotnych czy niepełnosprawnych. Choć jestem mężczyzną chcę być jak panna roztropna czyli człowiekiem czujnego umysłu i serca.